نوشته‌های سامان جلیلی‌نیا

آیفون قدیمی روی دیوار خانه ایرانی در لحظه زنگ خوردن؛ شروع مهمانی و آستانه احساسی ورود مهمان

صدای زنگ آیفون قدیمی؛ آغاز مهمانی با یک نوا

صدای زنگ آیفون قدیمی فقط یک صدا نیست؛ مرز احساسی خانه و مهمانی است. از حافظه حسی تا آیین‌های استقبال، معنای این بوق را در فرهنگ ایرانی بخوانید.

29 بهمن 1404
فنجان یادگاری چای در آشپزخانه ایرانی؛ نماد آیین سوگ، خاطره و التیام فقدان در روتین‌های روزمره

بماند به یادگار یک فنجان؛ روایت روزمره‌ترین شیء و نقش آن در التیام سوگ

یک فنجان یادگاری چگونه می‌تواند آیین سوگ را در دل روتین‌های ایرانی جا بدهد و بدون موزه‌کردن زندگی، به التیام فقدان و زنده‌ماندن خاطره کمک کند؟

تصویر فرد ایرانی که درِ قفس را باز کرده؛ نمادی از آزادی درونی و بیرون آمدن ذهن از قفس خودش

آزادی درونی؛ وقتی ذهن از قفس خودش بیرون می‌آید

آزادی درونی یعنی گذشته هنوز هست، اما فرمانروایی نمی‌کند؛ با نشانه‌ها، مرزبندی‌ها و تمرین‌های روزانه ذهن از قفس خودش بیرون می‌آید.

کودک بچه‌اول در خانه ایرانی هنگام آمدن خواهر یا برادر جدید و تجربه تغییر هویت و مسئولیت خاموش

بچه‌اول؛ روزی که خواهر/برادر آمد و نقش‌ها عوض شد

بچه‌اول بودن یعنی یک روز، با آمدن خواهر یا برادر، نقش‌ها عوض می‌شود. این متن از جابه‌جایی احساسی، مسئولیت خاموش و تغییر تصویر از خود می‌گوید.

دست‌های ایرانی که بلیت تاخورده و کلید زنگ‌زده را نگه داشته‌اند؛ نماد اشیای کوچک غمگین و حافظه لمس‌پذیرِ فقدان

اشیای کوچک غمگین؛ از بلیت تا کلید زنگ‌زده

چرا بعضی اشیا بعد از فقدان سنگین می‌شوند؟ از بلیت و کلید تا رسید؛ حافظه لمس‌پذیرِ غم، و راهی انسانی برای نگه‌داشتن یا رهاکردن.

قصه های مادربزرگ در خانه ایرانی؛ انتقال حافظه خانوادگی و ادبیات شفاهی با لحن و مکث

قصه‌های مادربزرگ؛ ادبیات شفاهی و حافظه خانوادگی

قصه‌های مادربزرگ فقط داستان نیستند؛ زبان مکث‌ها، لحن‌ها و احساس‌ها هستند که حافظه خانوادگی را منتقل می‌کنند و ما را به ریشه‌ها وصل می‌کنند.

پیاز داغ در حال سرخ شدن روی اجاق گاز در آشپزخانه ایرانی؛ نماد حافظه چشایی و طعم‌های ماندگار

یک لقمه، یک دوران: حافظه‌ی چشایی چرا از عقل لجبازتر است؟

چرا یک لقمه پیاز داغ می‌تواند ما را سریع‌تر از هر دلیل منطقی به کودکی و خانه برگرداند؟ روایت روان‌فرهنگیِ حافظه چشایی در آشپزخانه ایرانی.

27 بهمن 1404
دانش‌آموز ایرانی در اولین ارائه کلاسی با اضطراب و امید؛ تصویر درباره اضطراب خوب بزرگ‌شدن و مواجهه با ترس جلوی کلاس

اولین ارائه کلاسی؛ اضطراب خوب بزرگ‌شدن

اولین ارائه کلاسی فقط یک تکلیف نیست؛ آستانه‌ای است که اضطراب، بدن و هویت را رو‌به‌روی هم می‌گذارد و مسیر بزرگ‌شدن را روشن‌تر می‌کند.

جوان ایرانی کنار پنجره در حال نگاه کردن به دفترچه خاطرات؛ تصویر مرتبط با جمله «ببین بچه‌ی فلانی» و تاثیر آن بر عزت نفس

«ببین بچه‌ی فلانی…»؛ جمله‌هایی که در ذهن ماند و بزرگ شد

«ببین بچه‌ی فلانی…» فقط یک جمله نبود؛ مقایسه‌ای بود که سال‌ها در ذهن تکرار شد و روی عزت نفس، انتخاب‌ها و هویت بزرگسالی اثر گذاشت.

حافظه بدن و یادآوری ناخودآگاه مسیرهای آشنا با قدم‌های یک فرد در خیابان شهری ایران

حافظه‌ی بدن: چرا پاها بعضی مسیرها را قبل از ما به یاد دارند؟

حافظه بدن چیست و چرا پاها گاهی قبل از فکر کردن، مسیرهای آشنا را پیدا می‌کنند؟ نگاهی انسانی و علمی به ناوبری ناخودآگاه و خاطره‌های حرکتی.

26 بهمن 1404