نویسنده: مانی فرهام

تصویر سریال پدرسالار

«پدرسالار» و تصویر آرام اقتدار در حافظه جمعی

سریال «پدرسالار» با تصویر «اقتدار آرام» و معماری عاطفی یک خانه ایرانی، در حافظه جمعی ماند؛ نه با فریاد، با سکوت‌ها و ریتم دورهمی‌ها.

کودک ایرانی در عصر بعد از مدرسه کنار دفتر مشق نیمه‌تمام، در حال تماشای برنامه اخبار جوانه‌ها از تلویزیون قدیمی

«اخبار جوانه‌ها» چه تصویری از کودکی ما ساخت؟

«اخبار جوانه‌ها» برای خیلی از ما اولین باری بود که خبر را در لباس کودکانه دیدیم؛ جایی بین بازی و جدیت. این مقاله نشان می‌دهد برنامه با رنگ‌ها، لحن گوینده و آیتم‌ها، تصویری از مدرسه و جامعه ساخت و ما را عصرها پای تلویزیون نگه داشت.

عادل فردوسی پور در برنامه 90

چرا صدای عادل فردوسی‌پور، شب‌های دوشنبه را زنده می‌کند؟

صدای عادل فردوسی‌پور برای بسیاری از ایرانی‌ها یک نشان صوتی است که شب‌های دوشنبه را به تقویم احساسی خانه‌ها پیوند می‌زند؛ از مکث‌ها و شوخی‌های ریز تا تلفظ نام‌ها.

پختن سمنو در خانه با دیگ بزرگ و بخار شیرین، دست‌هایی که با کفگیر سمنو را هم می‌زنند و فضای آیینی نوروز را می‌سازند

پختن سمنو، بخار شیرینی که در خانه می‌پیچید

پختن سمنو فقط یک دستور آشپزی نیست؛ آیینی جمعی است که با دیگ و بخار و هم‌زدن، حافظه خانوادگی و محله را در خانه ثبت و زنده می‌کند.

موسیقی مراسم در ایران؛ تصویر نمادین از ریتم جمعی میان عروسی و عزا در یک فضای ایرانی

موسیقی‌های مراسم؛ از عروسی تا عزا، ریتم جمعی ما

تحلیلی فرهنگی از موسیقی مراسم ایرانی؛ از عروسی تا عزا، و اینکه چگونه نغمه‌ها ریتم جمعی، نقش‌ها و زمان‌بندی احساسات ما را سامان می‌دهند.

تصویر نقش سرو و بته جقه روی پارچه ایرانی در فضای خانه، نماد ایستادگی و انعطاف در فرهنگ ایرانی

از سرو تا بته، روایت ایستادگی در گذر زمان

سرو و بته جقه در فرهنگ ایرانی دو زبان متفاوت برای گفتن از ایستادگی‌اند: یکی راست و استوار، دیگری خمیده و منعطف. این مقاله ردشان را در خانه، پارچه، حافظه و روایت‌های خانوادگی دنبال می‌کند.

سفره هفت‌سین روی پارچه قلم‌کار اصفهان با نقش‌های اسلیمی و بته، در فضای خانه ایرانی و حس موزه‌بودن خانه

قلم‌کار اصفهان؛ طرح‌هایی که هر سفره هفت‌سین را یک موزه می‌کردند

قلم‌کار اصفهان چگونه نقش را مثل یک رسانهٔ خانگی روی پارچه پخش می‌کند و سفرهٔ هفت‌سین را به صحنه‌ای از حافظه، آیین و مصرف تبدیل می‌کند؟

تصویر هدفون، نوار کاست و موبایل در خانه ایرانی؛ نماد نوستالژی موسیقی و آهنگ‌هایی که زمان را قفل می‌کنند

آهنگ‌هایی که زمان را قفل می‌کنند؛ علم نوستالژی موسیقی

چرا بعضی آهنگ‌ها در ایران مثل قفل زمان عمل می‌کنند؟ تحلیل نوستالژی موسیقی از نگاه علم و تجربه، با تصویرهایی از حافظه جمعی روزمره.

تلویزیون قدیمی در یک خانه ایرانی و بازتاب تصاویر سیاه و سفید در حافظه جمعی و نوستالژی تلویزیون ایران

تصاویر تلویزیون قدیمی؛ لحظه‌هایی که ملی شدند

تأملی فرهنگی درباره تصاویر تلویزیون قدیمی ایران؛ از کارت آزمون تا تیتراژها و خبرها، و اینکه چگونه این قاب‌ها حافظه جمعی و ریتم احساسی یک ملت را ساختند.

مراسم محلی ایرانی در حیاط خانه با نور پاییزی، سینی مسی چای و ژست‌های جمعی؛ روایت مراسم‌های کم‌کم فراموش‌شده

مراسم‌های فراموش‌شده؛ آیین‌هایی که ارزش نگه‌داشتن دارند

تحلیلی روایی از مراسم‌های کم‌کم فراموش‌شده در ایران؛ وقتی شیء، ژست و سکوتِ جمعی عقب می‌روند و کدهای بصری آیین‌ها کم‌نور می‌شوند.